Netwerk

Netwerk-journalisten nemen afscheid van 'hun programma' en bloggen over hun meest bijzondere Netwerk-moment. Deze week NCRV-verslaggever Alje Kamphuis.

Afscheid van de Heilige Vader

"Wil je misschien persoonlijk afscheid nemen van de paus?" De vraag van Karel Kasteel overvalt me. Hij is de hoogste Nederlandse functionaris binnen het Vaticaan en behoort tot de kleine kring rond Paus Johannes Paulus de Tweede. Die is de avond ervoor overleden en Kasteel verbleef tot het einde toe in zijn nabijheid. De Nederlander was onder meer verantwoordelijk voor het verzegelen van het pauselijk verblijf, dat na het overlijden van de Heilige Vader traditiegetrouw moet plaatsvinden.

Zojuist heeft Kasteel in een exclusief interview verteld hoe zijn afgelopen vierentwintig uur zijn verlopen. Een man op die positie klapt meestal niet uit de school, maar vanwege deze bijzondere gelegenheid wilde hij zijn verhaal wel doen. Ik sta op het punt om het bijzondere interview voor de Netwerk-uitzending van die avond te gaan monteren als Kasteel mij vraagt om met hem in het pauselijk paleis afscheid te nemen van de paus.

Ik twijfel. Afscheid nemen van een overleden iemand vind ik iets heel intiems. Ik heb de paus niet persoonlijk gekend, dus eigenlijk vind ik dat ik daar niet thuishoor. Daarnaast ben ik niet katholiek en al helemaal geen fan van de paus en zijn kerk en de standpunten die hij bijvoorbeeld ten opzichte van homoseksualiteit, abortus en condooms inneemt.

Ik draai het om: zou ik willen dat de paus bij mij langs zou komen als ik opgebaard zou liggen? Het antwoord is simpel: nee. Daarnaast is er ook nog de praktische kant. Het verhaal met Kasteel moet worden gemonteerd. En door met hem mee te gaan verlies ik sowieso veel tijd. Hoe snel ben ik straks het Vaticaan weer uit? Ik overleg met mijn producer Lidy Peters. Ze begrijpt mijn bezwaren. Maar vindt dat ik het wel moet doen. Uit journalistiek oogpunt. In Hilversum vinden ze het een uitgelezen kans en durven ze de gok te wagen om mij later te laten beginnen met de montage.

En dus loop ik even later – zonder camera – het pauselijk paleis in. Om nog voordat het lichaam van de paus naar de Sint-Pieter wordt overgebracht, waar het publiek afscheid kan nemen, hem te zien. Het moment dat de soldaten van de Zwitserse Garde voor me opzij gaan, is op zich al bijzonder. Ik wandel door schitterende gangen, maar met mijn hoofd ben ik meer bij het moment dat ik straks voor de overleden paus zal staan. Welke houding moet ik aannemen?

Als ik de rouwkamer binnenkom wordt mijn aandacht meteen ingenomen door het gezicht van de paus. Het ligt er een beetje uitgezakt bij. Het gerucht gaat dat er bij het inspuiten van de formaline iets is misgegaan. Later, in de Sint-Pieter, ziet hij er een stuk beter uit. Ik kijk meteen naar zijn rechterhand. Inderdaad, de zegelring ontbreekt. Die is volgens eeuwenoude traditie de avond ervoor, vlak na zijn dood, stukgeslagen. Dan zie ik de schoenen van de paus. De Heilige Vader wilde in zijn pelgrimsstappers begraven worden. Ze zijn groot en puntig en detoneren bij het mooie gewaad dat hij aanheeft. Het doet me een beetje denken aan Pippi Langkous die achterstevoren, met haar schoenen op haar kussen, in bed ligt.

Na een paar minuten maak ik een kleine buiging en loop weer door. In Hilversum hebben mijn collega’s glimlachend mijn eerbetoon gadegeslagen. De rouwkamer wordt de hele dag door de Vaticaanse televisie met een vast totaalshot vastgelegd en dat signaal is ook in Nederland op te pikken. Mijn hoofdredacteur verhaalt later die middag dat de rouwkamer de allure van de Sixtijnse Kapel heeft. Ik heb er niets van gezien. Mijn focus lag op de paus.

Alje Kamphuis, verslaggever Netwerk (KRO/NCRV 2000-2010)

Bekijk de Netwerk-reportages over dit onderwerp:
- Paus ernstig ziek - 1 april 2005
- Paus overleden - 2 april 2005
- Afscheid van de paus - 3 april 2005
- Il Papa Olandese - 4 april 2005
- Het buitenverblijf van de paus - 5 april 2005
- Pelgrims naar de paus - 7 april 2005
- De begrafenis van de paus - 8 april 2005

Na 14 jaar stopt Netwerk. Verslaggevers en redacteuren nemen afscheid van Netwerk. Vier journalisten van de NCRV en vier van de EO bloggen tot september over hun meest memorabele, meest bijzondere of meest schokkende Netwerk-moment. Wat is hen bijgebleven tijdens de werkzaamheden bij Netwerk? U leest elke week een nieuw verhaal op onze website.