Netwerk

Netwerk-journalisten nemen afscheid van 'hun programma' en bloggen over hun meest bijzondere Netwerk-moment. Deze week NCRV-redacteur Patrick Smit.

Ik krijg een telefoontje: “Je moet nu naar de militaire kazerne komen in de buurt van station Hollandse Rading. Daar staat iets op je te wachten. Noem je naam bij de bewaker aan de poort; dan krijg je het mee”, zegt een mannenstem.

Direct loop ik naar mijn collega Herman Vijlbrief en vertel hem over het anonieme telefoontje. We kijken elkaar aan, bedenken ons geen moment, springen op de fiets en pakken de trein naar Hollandse Rading. Bij de kazerne legitimeren wij onszelf en krijgen een grote, oude doos aangereikt. De verbazing moet van onze gezichten af te lezen zijn, maar de bewaker doet alsof het de normaalste zaak ter wereld is dat wij op een militaire kazerne een doos komen ophalen.

December 2006. Ik werk krap een halfjaar bij Netwerk en ben bezig met een reportage over veteranen die een posttraumatische stress-stoornis opliepen na een uitzending in het buitenland. Ik houd voorgesprekken met verschillende veteranen en twee willen graag meewerken aan een uitzending. Tom van der Spek, een Bosnië-veteraan die ervan overtuigd is dat het voertuig waarin hij reed per ongeluk ’s nachts een burger doodreed. Dat beeld laat hem niet meer los. En Dennis Mom bij wie in Kosovo iets knapt op het moment dat hij in zijn eentje een stapel gruwelijk verminkte lijken bewaakt. Om niet te vergeten tot welke wreedheden mensen in oorlogstijd in staat zijn, maakt hij foto’s van de verwrongen en in staat van ontbinding verkerende gezichten. Vergeten zal hij het niet. Weer in Nederland raakt hij psychisch zo zwaar in de knel dat hij maandenlang als een gewond dier in het bos leeft. Tom en Dennis voelen zich in de steek gelaten en zijn diep teleurgesteld in Defensie.

Terug naar de doos. Nerveus en nieuwsgierig lopen Herman en ik naar het dichtstbijzijnde café. Ik open de doos en die geeft direct zijn geheim prijs. Mijn oog valt op het document dat bovenop een enorme stapel papieren en multomappen ligt. ‘Persoonsvertrouwelijk’ staat er met zwarte letters op gestempeld. Adrenaline begint door mijn lichaam te kolken. Dit is zo’n moment waarop je het gekste, leukste en mooiste vak ter wereld hebt. Hiervoor ben ik journalist geworden. Dit zou weleens iets groots kunnen zijn. En dat is het ook.

In de doos treffen we zo’n beetje de hele geschiedenis aan van de veteranenzorg. Het persoonsvertrouwelijke document blijkt een intern Defensie-rapport van de Inspectie voor de Militaire Gezondheidszorg. De Inspecteur veegt in het rapport de vloer aan met de nazorg aan veteranen. We hebben beet, we hebben een primeur. We maken een uitzendingvullende reportage over de falende nazorg. De militaire vakbonden zijn ongemeen fel. De Nationale Ombudsman pakt de zaak direct op; staatssecretaris Cees van der Knaap krijgt het knap lastig in de Kamer. De oude doos is goed voor meerdere reportages.

Nu - bijna vier jaar later - praat en onderhandelt de Tweede Kamer nog steeds druk over een Veteranenwet die de zorg aan ‘oude’ veteranen beter moet verbeteren. Als die er komt, kunnen Tom en Dennis misschien een keer een nacht zonder nachtmerries slapen. En dan kan ik dit dossier sluiten.

Na 14 jaar stopt Netwerk. Verslaggevers en redacteuren nemen afscheid van Netwerk. Vier journalisten van de NCRV en vier van de EO bloggen tot september over hun meest memorabele, meest bijzondere of meest schokkende Netwerk-moment. Wat is hen bijgebleven tijdens de werkzaamheden bij Netwerk? U leest elke week een nieuw verhaal op onze website.

Bekijk de reportages die Netwerk maakte over de falende veteranenzorg: