Netwerk

Op 11 juli 1995 valt de moslimenclave Srebrenica. Nederlandse Dutchbat militairen moeten toekijken hoe de mannen gescheiden worden van de vrouwen en kinderen. Bij terugkomst wijzen veel Nederlanders met een beschuldigende vinger naar de blauwhelmen. Hoe kijken de Dutchbatters terug op deze periode en hoe verwerken ze het drama?
Een reportage.

Lichte wapens
Dutchbat kan niets doen als het Bosnisch-Servische leger begin juli 1995 moslimenclave Srebrenica aanvalt. De Nederlanders beschikken slechts over lichte wapens, zoals het VN-mandaat bepaalt. Naar algemeen oordeel te licht voor een effectieve verdediging.

'Machteloos'
René Jagt, oud-Dutchbat militair, zegt in Netwerk: “Je bent het derde wiel aan de wagen. Je kijkt toe. Je kunt niets doen en je voelt je machteloos.”

Krijgsgevangen
Sven Ulders, destijds 21, wordt samen met 54 andere Dutchbatters krijgsgevangen gemaakt door de Bosnische Serviërs. Die dreigen de militairen te executeren als er nieuwe luchtaanvallen komen. “Je weet dat elke dag je laatste kan zijn,” zegt Ulders.

Vermoord
Op 11 juli lopen de Bosnische Serviërs Srebrenica onder de voet. Een groot deel van de wanhopige burgerbevolking zoekt zijn toevlucht bij het hoofdkwartier van Dutchbat. De Bosnische Serviërs deporteren de vrouwen vanaf die plek met bussen naar moslimgebied elders in Bosnië. Duizenden mannen worden vermoord.

Geen heldenonthaal
De Dutchbatters komen vrij en keren terug naar Nederland. Bij thuiskomst wacht ze geen heldenonthaal. Veel Nederlanders houden Dutchbat verantwoordelijk voor het drama van Srebrenica. Sven Ulders: “Je probeert mensen te vertellen wat er is gebeurd, maar het resulteert in onbegrip.”

Psychische problemen
Ongeveer tien procent van de Srebrenica-gangers, onder wie Sven Ulders, krijgt na terugkeer flinke psychische problemen. Een aantal van hen wordt behandeld in Centrum '45, een gespecialiseerde kliniek voor traumaverwerking.

Netwerk sprak over het drama Srebrenica en de periode erna met oud-Dutchbat militairen Sven Ulders en René Jagt.