Netwerk

Louis de Wijze overleefde drie doorvoer- en concentratiekampen: Westerbork, Auschwitz en Buchenwald. Zijn wapen: humor. De Wijze trad in Westerbork op als cabaretier. Voor de kampbewoners, maar ook voor de Duitsers. Netwerk keerde met De Wijze terug naar het doorgangskamp.

Dinsdag
Dinsdag was de dag van de angst in Westerbork, want dan vertrokken de treinen met slachtoffers naar vernietigingskampen als Sobibor en Auschwitz. Dat gebeurde in totaal 93 keer. Tussen 1942 en 1945 werden 107.000 joden, 245 Sinti en Roma en enkele tientallen verzetsstrijders weggevoerd. Slechts 5.000 van hen overleefden de oorlog.

Revue
Louis de Wijze hoopte dat hij de dans zou ontspringen, omdat hij meedeed aan het kampcabaret. “Ze zeiden dat revuemensen niet op transport zouden gaan.” Tussen september 1943 en augustus 1944 traden artiesten van de ‘Gruppe Bühne’ enkele keren op. De Wijze had in drie revues een kleine rol.

Liedjes in het Duits
De artiesten moesten de liedjes altijd in het Duits zingen, Nederlands was verboden. De Wijze: “Gemmeker (de kampcommandant, red.) was bang dat er anti-Duitse passages in voorkwamen.”

Ook op transport
De vierde revue zou De Wijze niet meer meemaken: eind maart 1944 werd ook hij op transport gesteld, naar Auschwitz. Tegen het einde van de oorlog moest hij meedoen aan de zogenoemde dodenmars naar het westen. Toen SS’ers broden rond gooiden en de uitgehongerde joden er op af doken, zag De Wijze kans om met een vriend te vluchten. “We zijn samen naar Berlijn gelopen en hebben zo de oorlog overleefd.”

Herdenking
Vandaag is Louis de Wijze aanwezig bij de herdenking van de bevrijding van Westerbork.
Het ‘Durchgangslager’ in Drenthe werd zestig jaar geleden door het Canadese leger bevrijd.