Netwerk

Gaan we wel of niet naar Afghanistan? Jarenlang heeft de politiek er op aangedrongen dat het leger klaar moest zijn voor vredesmissies. De krijgsmacht is grondig hervormd en gereed voor missies zoals die in Afghanistan, maar nu aarzelt de politiek. Wat zijn de gevolgen van die aarzeling voor de krijgsmacht en voor het aanzien van Nederland
in de internationale politiek?

Hoorzitting
Maandagochtend is er in de Tweede Kamer een hoorzitting over de missie naar de Afghaanse provincie Uruzgan. De hele dag informeren deskundigen de Kamerleden over de voorgenomen uitzending van zo’n 1200 militairen naar Uruzgan. Onder de sprekers zijn de hoogste militaire commandant van de NAVO, de Amerikaanse generaal Jones en de Afghaanse ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie, Abdullah Abdullah en generaal Abdul Rahim Wardak.

Tweede Kamer
Het kabinet heeft eigenlijk al besloten om Nederlandse militairen naar Uruzgan te sturen, maar de Kamer moet zich daar nog over uitspreken. Op 2 februari debatteert de Tweede Kamer over de missie. Er lijkt een meerderheid voor de missie te zijn, maar hoe groot die meerderheid is, is nog onduidelijk. Ook is het lang niet zeker of regeringspartij D66 instemt met het besluit.

Tegenstanders
Tegenstanders van de missie vinden dat het in Uruzgan te onveilig is. Zij zijn bang dat de Nederlandse militairen een onaanvaardbaar groot risico lopen om gewond te raken of te sneuvelen. Ook vragen critici van de missie zich af wat er gebeurt met eventuele krijgsgevangenen die Nederlandse militairen maken. Worden die aan de Amerikanen overgedragen? Belanden ze in Guantanamo Bay, waar terreurverdachten maanden vastzitten zonder proces?

Voorstanders
Voorstanders van de missie naar Uruzgan vinden dat Nederland een plicht heeft om de NAVO te helpen in Afghanistan. Bovendien kan ons land in Uruzgan een belangrijke rol spelen in de strijd tegen terreur en de wederopbouw van Afghanistan. De voorstanders erkennen dat Uruzgan een gevaarlijk gebied is, maar ze vinden dat Nederland daar in NAVO-verband iets aan moet doen. Verder hebben de Amerikanen toegezegd om de Nederlandse militairen bij te staan als ze in de problemen komen.

Internationale gevolgen
Als de Tweede Kamer tegen de nieuwe Afghanistan-missie stemt, heeft dat waarschijnlijk internationale gevolgen. Groot-Brittannië, Canada en Australië hebben al toegezegd dat zij militairen sturen naar het zuiden van Afghanistan. Die NAVO-troepen rekenen op de Nederlandse ondersteuning, met name van Nederlandse gevechtshelikopters, stelt de NAVO.

Geloofwaardigheid
Ook dreigt er gezichtsverlies voor Nederland als er geen troepen worden gestuurd. De Amerikaanse oud-topdiplomaat Paul Bremer zei onlangs in een interview met Netwerk dat de relatie tussen de VS en Nederland schade op zou kunnen lopen als Nederland niet naar Uruzgan gaat. Zo’n vaart zal het niet lopen, maar het aanzien van Nederland staat wel op het spel. Volgens de hoogste EU-gezant in Afghanistan, Francesc Vendrell, wordt de geloofwaardigheid van de Europese Unie aangetast als Nederland niet gaat.

In de uitzending
Enkele deskundigen die morgen de Tweede Kamer informeren over de missie, zijn vanavond al in Netwerk. Zij geven hun visie op Uruzgan en de rol die Nederland daar kan gaan spelen. Verder zit er in de uitzending de uitslag van een enquête over Afghanistan. Ook komt de taak van het leger aan bod. De afgelopen jaren is het Nederlandse leger omgevormd voor vredesmissies, waarom wordt er nu zo getwijfeld aan het zenden van militairen naar Uruzgan? Volgens de grondwet heeft Nederland een krijgsmacht voor de bescherming van ons land, maar ook om de internationale rechtsorde te handhaven en te bevorderen. Is dat laatste niet precies wat de nieuwe Afghanistan-missie inhoudt?