Netwerk

Militaire vakbonden zijn bang dat militairen in de toekomst vaker zullen worden aangeklaagd omdat er burgerslachtoffers vallen bij gevechten. De vraag is of het mandaat in de huidige situatie in Uruzgan nog wel toereikend is. De militaire vakbonden vinden van niet. Zij hebben een brandbrief naar het ministerie van Defensie gestuurd, waarin zij hun zorgen uiten over de juridische positie van de Nederlanders in Uruzgan. Netwerk spreekt hierover met twee militaire vakbonden en met hoogleraar internationaal strafrecht Geertjan Knoops.

Brandbrief
Drie weken geleden werd een Nederlandse militair bij het gerechtshof in Arnhem aangeklaagd wegens een schietincident in Irak. Hierop schreven de militaire vakbonden een brandbrief; zij willen voorkomen dat meer militairen worden aangeklaagd. Ze vragen hierin voor een verruiming van het mandaat, zodat de militairen ook offensieve operaties kunnen uitvoeren.

Het mandaat
De Nederlandse militairen in Uruzgan werken met een mandaat en geweldsinstructies die bedoeld zijn voor een wederopbouwmissie. Volgens het mandaat en de geweldsinstructie mogen de militairen in principe alleen schieten uit zelfverdediging. Nu de Taliban steeds verder oprukt, zijn de Nederlandse militairen genoodzaakt om te vechten.

Vechten
Nederlandse soldaten in Uruzgan komen bijna dagelijks in situaties terecht waarbij ze moeten vechten met de Taliban. Die gebruiken vaak burgers als levend schild, waardoor het risico op burgerslachtoffers door Nederlands vuur groter wordt. De meeste burgerslachtoffers vallen tijdens luchtaanvallen op Talibanposities. Hierbij is het voor piloten vaak onduidelijk om te bepalen wie Taliban en wie burger is.

Burgerslachtoffers
Afgelopen zomer deden de Nederlanders een aanval op het stadje Chora, waar de Taliban zich in de huizen verscholen. Bij deze aanval vielen tientallen burgerslachtoffers. Een aantal maanden later vielen NAVO-vliegtuigen het stadje Deh Rawod aan en ook daar vielen tientallen burgerdoden, onder wie veel vrouwen en kinderen.