Netwerk

Democratisering en politisering bij waterschappen is een goede zaak!

In verschillende media viert het cynisme tegen de politiek hoogtij en ook de waterschapsverkiezingen moeten het daarbij nu ontgelden. Het is bovendien makkelijk scoren als de bij de eerste keer dat deze verkiezingen volgens een nieuw systeem worden georganiseerd wat mis gaat bij het automatiseringsbedrijf. Ook NCRV's Netwerk doet mee aan het voeden van dat maatschappelijk cynisme. Echte voorlichting over de keuzevraagstukken waar 'waterschapspolitici' over beslissen, ho maar!......... De vraagstukken waar de waterschapsbesturen voor staan worden dan gemakkelijk verengd als een keuze tussen socialistische dijken of christendemocratische sluizen. Daarmee wordt vaak gesuggereerd dat een politiek bestuur niet bij waterschappen past. De waterschappen zouden slechts uitvoeringsorganisaties zijn die net zo goed bij de provincies kunnen worden ondergebracht.

De afgelopen decennia zijn veel waterschappen met elkaar gefuseerd en door middel van fusies met zuiveringschappen hebben zij zich toegelegd op ‘integraal waterbeheer’, beheersing van zowel de kwantiteit (veiligheid) als kwaliteit (schoon water). De bestuurlijke schaalvergroting en de fusies tussen de waterschappen hebben geleid tot de maatschappelijke eis van meer democratie en openheid in het waterschapsbestel. Iedere burger is betrokken bij het waterschap want we betalen allemaal waterschapsbelasting. Vrijwel alle politieke partijen doen nu met eigen lijsten mee aan de verkiezingen voor de waterschappen. Het CDA doet/deed mee in 24 waterschappen. Mensen die absoluut niet zouden weten wat ze moeten stemmen en niet weten welke vraagstukken er aan de orde komen kunnen zich oriënteren op Kieskompas:www.waterschap.kieskompas.nl.

Sommige politieke partijen hebben een combinatie gevormd en hebben een vermomming aangenomen. Zij probeerden zich als ‘ongebonden’ te presenteren. Maar achter de lijst van Water Natuurlijk gaan voornamelijk kandidaten van GroenLinks en D’66 schuil. Bovendien is het vreemd dat zij de steun hebben weten te verwerven van organisaties zoals Natuurmonumenten. Hebben de leden en donateurs weet van de steun aan deze ‘ongebonden’ kieslijst en is daarover democratisch besloten? Ik ben met mijn gezin ook lid, maar heb nooit wat gehoord. Het ware beter dat Netwerk aandacht zou besteden aan dergelijke ´schandalen´.

Waterschappen niet neutraal

Waterschapsbestuurders worden geconfronteerd met uiteenlopende belangen (veiligheid, het milieu, de natuur-, landschapsbeheer, de economie en de landbouw). Het CDA kiest er voor om geen eenzijdige belangen te dienen, maar om te komen tot een zorgvuldige afweging van belangen. Die belangenafweging moet democratisch tot stand komen en kan je niet overlaten aan een ‘neutrale’ uitvoeringsorganisatie. De bewoners van vele polders kunnen meepraten over de technische oplossingen die hen door de ambtenaren van de waterschappen worden voorgeschoteld. Op de inspraakavonden zijn er vaak heftige reacties van belanghebbenden. Die avonden zouden de waterschapsbestuurders moeten motiveren om hun bestuurlijke arrogantie te laten varen en ook aan hun beleidsambtenaren nog eens kritische vragen te stellen over de watergebiedsplannen en de voorgestelde peilbesluiten (een soort bestemmingsplannen voor de polders).

De waterschappen zijn van groot belang voor de inwoners van ons land en daarom blijft het ook van belang dat de waterschappen blijven beschikken over een ‘gesloten’ financiële huishouding. De waterschappen houden hun eigen broek op en worden gefinancierd door de waterschapsbelastingen (de verontreinigingsheffing en de omslagen voor ingezetenen en eigenaren van landerijen en gebouwen). Het is goed dat bijvoorbeeld de veiligheid niet behoeft te worden afgewogen tegen andere belangen en uitgaven. De waterschappen worden dus niet medegefinancierd door het Rijk zoals dat bij provincies en gemeenten wel het geval is met het Provinciefonds en Gemeentefonds.

Politisering is nog geen polarisering!

Sommigen menen dat het beter is de politieke partijen buiten de deur te houden. Of het nieuwe lijstenstelsel, het meedoen van politieke partijen aan deze verkiezingen tot meer polarisering leidt, tot grotere tegenstellingen in het waterschapsbestuur, staat nog te bezien. In het waterschapsbestuur is het ‘polderen’ in optima forma, samenwerken, het devies. Politisering kan er wel toe bijdragen dat gemaakte keuzes, de verschillende opties helderder worden.

De kandidaten van politieke partijen kunnen goed beslagen ten eis komen, want politieke partijen zijn bestuurlijke netwerken en de goede partijen werken aan werving, selectie en kadervorming. Binnen die partijen komt de kandidaatstelling ook democratische wijze, via stemmingen onder de leden tot stand. Ik vind het meedoen van politieke partijen dan ook een goede zaak. Er zijn nu voor veel lijsten verkiezingsprogramma’s waarover het publiek de kandidaten kan bevragen en op basis waarvan de kandidaten later na de verkiezingen verantwoording kunnen afleggen over de door hun gemaakte beleidskeuzes. De transparantie van het bestuur van deze mede-overheid neemt daarmee toe en dat is een goede zaak!