Het mysterie van de verdwenen gevechtspiloot Oberdak
Uitzending van 11 december 2009
Netwerk gaat op pad met de Poolse Ludmilla Kaczmarska-Oberdak. Zij is de zus van gevechtspiloot graf Czeslaw Oberdak die tijdens de Tweede Wereldoorlog boven ons land uit de lucht werd geschoten.
Hij maakte een noodlanding in de buurt van Ommen en kwam in een weiland terecht.
Oberdak overleefde de crash, werd door het verzet opgepikt en verhuisde een tijdje van onderduikadres naar onderduikadres. Uiteindelijk verloor zich zijn spoor. Zijn zus vraagt zich, 64 jaren later, af wat er daarna precies met hem is gebeurd. Samen met haar volgt Netwerk het spoor van Czeslaw Oberdak.
Foto: Czeslaw Oberdak (links) met zijn vriend Franklin Coslett met wie hij samen zat ondergedoken.
Bekijk een YouTube-filmpje over de 'Battle of Britain Heroes':
Bekijk de uitzending van vrijdag 11 december.
Oberdak overleefde de crash, werd door het verzet opgepikt en verhuisde een tijdje van onderduikadres naar onderduikadres. Uiteindelijk verloor zich zijn spoor. Zijn zus vraagt zich, 64 jaren later, af wat er daarna precies met hem is gebeurd. Samen met haar volgt Netwerk het spoor van Czeslaw Oberdak.
Foto: Czeslaw Oberdak (links) met zijn vriend Franklin Coslett met wie hij samen zat ondergedoken.
Bekijk een YouTube-filmpje over de 'Battle of Britain Heroes':
Bekijk de uitzending van vrijdag 11 december.
Reacties
De reactiemogelijkheid is afgesloten
Goede reportage. Is het
14 december, 2009 - 16:44Goede reportage.
Is het tweede onbekende graf dan van de Amerikaanse piloot Coslett?
Vr.Gr.
Oberdak
14 december, 2009 - 16:48Nee, Coslett heeft de oorlog overleefd en is in 1992 overleden. Wie de onbekende van Woeste Hoeve is, is
officieel nog steeds niet bekend. De Gravendienst en Nationale Recherche hebben ook deze zaak in onderzoek, dus hopelijk is een antwoord niet ver meer weg.
Speurtocht naar Oberdak
12 december, 2009 - 00:38Het eerherstel voor Cheslaw Oberdak is met de herbegravenis in zijn thuisland van grote klasse. De voldoening voor zijn zus evenzeer. Toch had dhr. Huizinga zich veel speurwerk kunnen besparen door het boek van Henk Berends ter hand te nemen: "Woeste Hoeve - 8 maart 1945" (uitgeverij Kok Voorhoeve, Kampen, 1995, ISBN 90 297 1241 4). Hierin worden de levensbeschrijvingen van alle 117 slachtoffers van deze represaille kort uit de doeken gedaan. Dus ook die van Oberdak (p. 22-24 en 179).
Overigens zijn er voor de geinteresseerde op 27 september jl. twee boeken gepresenteerd in het Generaal Maczek-museum te Breda met als titels "Poolse Luchtmacht 1939-1945" en "Poolse Marine 1939-1945". De boeken zijn te koop in voornoemd museum. Zie ook www.maczekmuseum.nl.
Jan van der Wal
Drachten
Oberdak
12 december, 2009 - 13:17De heer Berends heeft in 1994 voorbarig geconcludeerd dat een van de onbekenden Oberdak is. Zijn identificatie was toen niet rond, al had ik zelf wel zeer sterke aanwijzingen. Maar het gaat om de feiten, toch?
Bovendien heeft Berends zaken verwisseld, waaronder het grafnummer Loenen. Hij noemt in boek 1255 als zijnde van Oberdak, was 1253. Evenmin was zijn reconstructie compleet (onderduiken in Amsterdam ontbreekt). Dat naam Oberdak in 1995 al op monument Woeste Hoeve is gezet heeft destijds dan ook veel kritiek gekregen van Oorlogsgravenstichting, Gravendienst en mijzelf.
De overgebleven onbekende heeft ook anno 2009 officieel nog steeds geen naam.
Identificatie Oberdak
17 december, 2009 - 09:42Geachte heer Schuurman,
Ik word wel eens moedeloos van hetgeen de autoriteiten al dan niet als "feit" willen accepteren aangaande identificatie van slachtoffers van oorlogsgeweld. Berends is (terecht) uitgegaan van de officiële namenlijst van de Kruisberg met Todeskandidaten. Als alle overige namen op die lijst wel "officieel" zijn geïdentificeerd m.u.v. Oberdak, zal de gemiddelde burger middels uitsluiting maar één conclusie kunnen trekken. Waarom dan moeilijk doen met DNA-onderzoek etc. ?
Ik ben in de gemeente Smallingerland bezig met onderzoek naar de luchtoorlog 1939-1945 en loop hier tegen nagenoeg eenzelfde feit aan: op eenzelfde dag zijn in Noord-Nederland 3 Duitse vliegtuigen neergekomen én zijn 3 Duitse, bij name bekende piloten niet op hun basis teruggekeerd. Bij twee wrakken heeft men de identiteit van de omgekomen vliegeniers kunnen vaststellen. Is het dan zo moeilijk te voorspellen wie er in het derde wrak moet hebben gezeten ?
Uw opmerking t.a.v. het foutieve grafnr. is overigens geheel correct.
Mvg Jan van der Wal, Drachten
Geachte heer Van der
17 december, 2009 - 17:59Geachte heer Van der Wal,
Voor de zorgvuldigheid naar familie - en daar ging het in dit geval om, niet om de eer van iemand in Apeldoorn - moet wel echt iets zeker zijn. Stel dat er toch een ander in het graf had gelegen? Of dat in de reconstructie van Oberdaks verblijf in Nederland toch een spoor zou hebben ontbroken, ook al leek mij dat al die jaren onwaarschijnlijk.
Ik begrijp de hang naar snelle resultaten, dat merk ik in mijn beroep elke dag. En je ziet het resultaat: smeuiige verhalen om snel te scoren. Ik probeer daar niet aan mee te doen. Zorgvuldigheid boven alles, ook al kost het 18 jaar.
Richard Schuurman
Identificatie-criteria
18 december, 2009 - 05:02Geachte heer Schuurman,
Strikt formeel gezien heeft u het gelijk aan uw kant, maar moreel twijfel ik daar toch aan. U heeft nl. geluk gehad dat u Oberdak na uw 18-jarig onderzoek nog vóór het overlijden van zijn zus thuis heeft kunnen brengen. We zijn nl. 65 jaar verder in de tijd en wie is er dan nog binnen zo'n familie over die het oorlogsslachtoffer ook werkelijk in leven heeft gekend ? Juist daarom denk ik dat autoriteiten zich eens af moeten vragen: anonieme graven na al die tijd anoniem laten of vermoedens omtrent identiteit, hoe klein ook, doorspelen aan nabestaanden. De, in uw ogen, voorbarige conclusies van Berends hadden wat mij betreft nl. al in 1994-1995 deze zus mogen bereiken middels een genuanceerd schrijven t.a.v. de status van identificatie van het toen naamloze graf. Zij had daardoor nl. veel eerder een plek kunnen bezoeken voor rouwverwerking, al was die gebaseerd op (zo u wilt) stevige vermoedens.
Daarnaast wil ik nog aangeven dat bij de door u wel geaccepteerde methodiek óók fouten worden gemaakt. Als voorbeeld kan ik een oorlogsgraf in Leek-Tolbert noemen waarin niet de juiste stoffelijke resten begraven bleken te zijn. Dit graf was na "identificatie" van een naam voorzien, alleen bleek deze persoon in werkelijkheid elders in Nederland begraven te liggen. Ik ga deze persoonsverwisseling geen enkele autoriteit nadragen. Maar het geeft wel aan dat zelfs nauwgezet wetenschappelijk onderzoek fouten niet uitsluit en dus ook schijnzekerheid biedt. Wereldwijd spreek je over honderdduizenden oorlogsgraven en identificeren blijft nu eenmaal mensenwerk. In het geval van Leek-Tolbert waren er gelukkig enkele wantrouwige "amateurs" die, middels uitsluiting van in aanmerking komende personen, tot andere conclusies kwamen en vervolgens de zaak aanhangig hebben gemaakt. Ik wil dus zeggen, zo gek is die methode van uitsluiting nog niet.....
Jan v.d. Wal
Dank voor uw reactie. Ik
19 december, 2009 - 18:27Dank voor uw reactie. Ik begrijp overigens dat u ook het een en ander over de Rotterdamsche Bank in Velp in 1944. Daar ben ik in
geinteresseerd. Kunnen we rechtstreeks contact opnemen?
Probeert u het op rschuur10@hotmail.com
Richard schuurman
Dank voor uw reactie. Ik
19 december, 2009 - 18:26Dank voor uw reactie. Ik begrijp overigens dat u ook het een en ander over de Rotterdamsche Bank in Velp in 1944. Daar ben ik in
geinteresseerd. Kunnen we rechtstreeks contact opnemen?
Probeert u het op rschuur10@hotmail.com
Richard schuurman
Het mysterie van de verdwenen gevechtspiloot Oberdak
11 december, 2009 - 20:51Mooie reportage over Czeslaw Oberdak. Goed speurwerk van Richard Schuurman. Oberdak komt ook kort voor in het boek 'De laatste huzaar' door Tonny van Renterghem, dat eind april verschijnt bij Conserve.